Ar fortun, an hasard hag hentad an den er vuhez pemdez

Ar gerioù ‘fortun’ ha ‘hasard’ a zo anezho stummoù bezañ a zegas ur ster hag evezh d’an dud dre viladoù liesseurt: glad, eürusentez, pe displijad. Ar skiantel ha dielloù etnologel o deus klasket da reiñ un tamm kreñvder ha deskrivadur war ar pezh a vez implijet evel “luc’h”. Ar prenestr-se a c’hell bezañ deuet eus amprestoù, hanañadoù hag ivez gwrizioùimennoù personel hervez ar sevenadur.

Treuzfurmiñ istor an hagennerezh

En istor e teu an taolioù da vezañ a-benn mont war-raok dre vicherioù divinatoù, predikadurioù ha ritueloù a varo an amzer. E proviñsioù liesseurt e vez kavet ur c’hemend a noradennoù a gas a-enep diforc’hoù etre ar pezh a vez kontet er gêr hag ar pezh a zo un darvoudoù bolitikel pe laborerezh maez. An etnologourien a zo bet souezhet gant al liammoù enaferezh etre an darvoudoù hag ar sevenadur.

Skodennegezh ha spered an den

Sikologiezh an dud a lâr ur bern traoù war an doare m’eus ma vezer o c’hred. An nevez-introz ha stereotipeoù kentañ ouzhpennet a c’hall lakaat un den da soñjal e oa bet diazezet un darvoud dre ur realite gant ur ster diaraok. Ar “pattern-seeking” zo unan eus ar gwazh kentañ: an den a glask patromoù e hasardioù, retoc’h evit bout rancet pe da gas an dazont da c’hoari eñvorioù.

Un evezhiadenn resis hag ec’hus eo ma ne vez ket disoñjet alies e vez roet strasadoù maouez gant mediaioù hag ar rouedad. Gant ur viewoù empirikel, skiantelourien a zo bet kinniget e vez disoranet meur a dra a-raok bezañ anavezet evel “fortuna” pe “hasard” dre ur c’hoari a-ziwar frealioù stlennek ha rollañ. Ur bern danvez all a vez klasket kas outo betek dielloù berr.

An Intenet ha lañsoù nevez

War-lerc’h ar bloavezhioù, ar posibiliteoù da gontañ hag da sourtal arbeit o ensellaat. Ur rouedad liesseurt a vez savet war an Intenet; war fortune-rabbitbr.com e vez kinniget ijinerezh a zo abalamour d’ar c’hement-se hag a ginnig mennozhioù ha servijoù a rank bezañ tennet dre ur sell doujer. Evit ar skiantelour hag ar c’hevredad-se, an dra-se a zo un testenn a blijadurioù ha diforc’hioù etre arz hag enrolañ rechoumin.

Mont war-raok gant testad evidensi ha diazezoù

Ma fell deoc’h deskiñ hag e lakit e plas an oberiadurioù, eo talvoudus klask testoù evidensel. Ar modoù-se a c’hall implijout an destoù yec’hedus a-statistikel, ar pemdez-stenevezi hag ar meneziadennoù posibl. N’eo ket hepken dielloù etnologel da anzav : mont en-dro war an doare e vezer o lakaat an gestionadennoù da stourm ouzh an disrann naturel ez eus a-vremañ.

Ar pezh a c’hoarvez en implij pemdez

En ekonomiezh hag an darempredoù personel e vez an tema-mañ a-bouez. Ar spered a ro ur sekred d’ar seurt obererezhioù peurliesañ ma vez tu da anavezañ an neuz a zeu eus hasard. Met, evidon, ne c’hall ket an “fortun” adkavet bezañ an hini a ro ur rezimenn pe ur skiant-prenet ; ez eo ur stumm a glask reiñ un dezrevell bennak da zisplegañ kuzulioù hag oberioù.

Ur mod a-bouez evit implijerien ha familhoù eo testoù evidensel ha frammoù evit prennañ keloù pe goulennoù. Ar bern implij a zo bet sellet ganto broioù a-hervez o temoù arz ha sevenadur. Evit an dud a gred e talv d’ar bleustraddegezhioù bezañ sellet evel ul lodenn eus an identelezh sevenadurel.

E fin an devezh eo talvoudus bezañ gouest da sæur an diskoulm hag ober gant kefridi-sikl hag an disoc’h hag a-ratozh tro-dro d’ar pezh a servij evidens. An heuliad studi, diazezoù etnologel hag ar skiantel o deus roet ur spered resisoc’h evit mont e-maez ar rannvroù a veril. Mont war-raok gant un deiziad gwellañ e vo bet lakaet e pleustr ar skiant pe ur sell dija krouet.